Van eOverheid naar iOverheid
De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) presenteerde 15 maart 2011 het rapport over de iOverheid. Hoogleraar Corien Prins stelde samen met haar staf het rapport op. Enkele conclusies zijn: de overheid denkt nog vanuit de eOverheid, terwijl er sprake is van een iOverheid en de uitwisseling van informatie enigzins reguleren door het opzetten van een iAuthoriteit en een iPlatform. Maar eerst moet de overheid zich bewust zijn van de vernetwerkte informatiestromen die het handelen van de overheid bepalen. Corien Prins legt uit.
Volgens het rapport denkt de overheid nog te veel in termen van techniek en niet in termen van informatiestromen. Kunt u dat uitleggen?
“Ja, dat kan aan de hand van diverse discussies in de Tweede Kamer. Daar gaat het over een bepaalde applicatie, bijvoorbeeld het elektronisch patiëntendossier (EPD) of de OV-chipkaart. Die worden los bediscussieerd, vooral vanuit het standpunt wat technologie mogelijk maakt. Met de OV-chipkaart kun je makkelijk reizigers vervoeren en met het EPD kun je levens redden. Maar wat je ziet als die applicaties eenmaal gebruikt worden, is dat ze een schat aan informatie genereren en de belangrijkste motivatie voor het gebruik en de verdere uitbouw van de applicatie het genereren van informatie wordt.
Informatie die vervolgens weer met andere organisaties is te delen. Er wordt echter niet gedebatteerd over alle
complexe informatiestromen die tussen applicaties en organisaties ontstaan. Bovendien wordt informatie steeds vaker uitgewisseld over de grenzen van beleidsterreinen heen. Bijvoorbeeld informatie die wordt verzameld op het gebied van dienstverlening, wordt gebruik bij controles. De overheid heeft onvoldoende besef van de vernetwerkte informatie-overheid en discussieert dus ook niet over de grenzen van deze ontwikkeling.”
U spreekt over het ontstaan van een iOverheid, terwijl we nog denken vanuit de eOverheid. Is het problematisch als beleid en politiek niet inspringen op die verschuiving?
“Eén van de redenen dat we menen dat de overheid kwetsbaar wordt heeft te maken met de risico’s voor de kwaliteit van informatie. Ik kan dat het beste uitleggen met het bekende spel een verhaal aan elkaar doorgeven. Ik vertel jou een verhaal in je oor, jij vertelt het weer door en als het verhaal weer bij mij terugkomt, is het een heel ander verhaal geworden. Dat zie je bij informatie die in netwerken wordt doorgegeven in principe ook als een potentieel risico. Want als ik informatie verzamel, zit het vaak in een context. Ik weet iets over die burger en waarom de informatie bij zijn omstandigheden hoort. Maar als die informatie wordt hergebruikt voor andere doeleinden, is de informatie uit de context gehaald. En dat heeft weer mogelijke gevolgen voor de kwaliteit van de informatie.
Een ander punt is dat de overheid eindeloos informatie blijft verzamelen en nauwelijks informatie weggooit. Bijvoorbeeld de politie stelt dat de informatie altijd nog eens van pas kan komen. Maar na acht jaar kan informatie verouderd zijn en dus kwalitatief ook niet meer in orde zijn. Verder spreken we als het gaat om de inzet van ICT door de overheid vaak over risico’s van beveiliging.
Lees verder over de iOverheid in het volledige artikel (PDF download).
Van eOverheid naar iOverheid
De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) presenteerde 15 maart 2011 het rapport over de iOverheid. Hoogleraar Corien Prins stelde samen met haar staf het rapport op. Enkele conclusies zijn: de overheid denkt nog vanuit de eOverheid, terwijl er sprake is van een iOverheid en de uitwisseling van informatie enigzins reguleren door het opzetten van een iAuthoriteit en een iPlatform. Maar eerst moet de overheid zich bewust zijn van de vernetwerkte informatiestromen die het handelen van de overheid bepalen. Corien Prins legt uit.
Volgens het rapport denkt de overheid nog te veel in termen van techniek en niet in termen van informatiestromen. Kunt u dat uitleggen?
“Ja, dat kan aan de hand van diverse discussies in de Tweede Kamer. Daar gaat het over een bepaalde applicatie, bijvoorbeeld het elektronisch patiëntendossier (EPD) of de OV-chipkaart. Die worden los bediscussieerd, vooral vanuit het standpunt wat technologie mogelijk maakt. Met de OV-chipkaart kun je makkelijk reizigers vervoeren en met het EPD kun je levens redden. Maar wat je ziet als die applicaties eenmaal gebruikt worden, is dat ze een schat aan informatie genereren en de belangrijkste motivatie voor het gebruik en de verdere uitbouw van de applicatie het genereren van informatie wordt.
Informatie die vervolgens weer met andere organisaties is te delen. Er wordt echter niet gedebatteerd over alle
complexe informatiestromen die tussen applicaties en organisaties ontstaan. Bovendien wordt informatie steeds vaker uitgewisseld over de grenzen van beleidsterreinen heen. Bijvoorbeeld informatie die wordt verzameld op het gebied van dienstverlening, wordt gebruik bij controles. De overheid heeft onvoldoende besef van de vernetwerkte informatie-overheid en discussieert dus ook niet over de grenzen van deze ontwikkeling.”
U spreekt over het ontstaan van een iOverheid, terwijl we nog denken vanuit de eOverheid. Is het problematisch als beleid en politiek niet inspringen op die verschuiving?
“Eén van de redenen dat we menen dat de overheid kwetsbaar wordt heeft te maken met de risico’s voor de kwaliteit van informatie. Ik kan dat het beste uitleggen met het bekende spel een verhaal aan elkaar doorgeven. Ik vertel jou een verhaal in je oor, jij vertelt het weer door en als het verhaal weer bij mij terugkomt, is het een heel ander verhaal geworden. Dat zie je bij informatie die in netwerken wordt doorgegeven in principe ook als een potentieel risico. Want als ik informatie verzamel, zit het vaak in een context. Ik weet iets over die burger en waarom de informatie bij zijn omstandigheden hoort. Maar als die informatie wordt hergebruikt voor andere doeleinden, is de informatie uit de context gehaald. En dat heeft weer mogelijke gevolgen voor de kwaliteit van de informatie.
Een ander punt is dat de overheid eindeloos informatie blijft verzamelen en nauwelijks informatie weggooit. Bijvoorbeeld de politie stelt dat de informatie altijd nog eens van pas kan komen. Maar na acht jaar kan informatie verouderd zijn en dus kwalitatief ook niet meer in orde zijn. Verder spreken we als het gaat om de inzet van ICT door de overheid vaak over risico’s van beveiliging.
Lees verder over de iOverheid in het volledige artikel (PDF download).